|
ความเป็นมา
|
|
|
บริเวณที่ตั้งของจังหวัดพังงาในปัจจุบันนั้น เคยเป็นที่อยู่อาศัยของมนุษย์ สมัยก่อน ประวัติศาสตร์ ซึ่งเป็นของสมัยหินใหม่อายุ 3000-4000 ปี มาก่อน
|
จาก หลักฐาน ทาง โบราณคดี ที่มีการค้นพบ เศษเครื่องปั้น ดินเผา กำไลหิน และเปลือกหอย ที่ถ้ำ ในวัดสุวรรณคูหา อำเภอตะกั่วทุ่งและ การพบภาพเขียนสีที่ผนังเขาเขียน เป็นต้น แต่จุดเริ่มต้น ของประวัติศาสตร์เมืองพังงา อยู่ที่ตำบลเกาะคอเขา บ้านทุ่งตึก อำเภอคุระบุรี ที่มีการค้นพบชุมชนโบราณ ลูกปัด เศษภาชนะแตกหักจำนวนมาก ที่เป็นหลักฐานเกี่ยวกับการค้าในสมัยโบราณ ชาวบ้านสูง อาย ุเรียกบริเวณบ้านทุ่งตึกว่า เมืองตะโกลา หรือ ตะกั่วป่าในปัจจุบัน เคยเป็นเมืองท่าการค้า ที่สำคัญของ แหลมมลายู ทางฝั่งตะวันตกพ่อค้าต่างชาติสมัยโบราณอย่างอินเดีย จีน และอาหรับจะใช้แม่น้ำ ตะกั่วป่า ล่องสินค้า และ ขนสินค้าต่อทางบก เพื่อไปยัง อีกฝั่งหนึ่งของแหลมมลายูได้สะดวกรวดเร็วขึ้น ประวัติศาสตร์ เกี่ยวกับสมัย นั้นระบุว่า หัวเมืองริม ฝั่งทะเลอันดามันอย่างตะกั่วป่า ตะกั่วทุ่ง และถลาง ล้วนเป็น เมืองขึ้น ของอาณาจักรศรีวิชัย จนเมื่ออาณาจักรสุโขทัยเรืองอำนาจได้เข้าปกครอง ศรีวิชัย จึงได้ตั้งเมืองนครศรีธรรมราช เป็นเมืองเอก แล้วนำหัวเมืองทั้ง 3 มาเป็นเมือง ขึ้นด้วย จนกระทั่งถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ สมัยรัชกาลที่ 2 ปี พ.ศ. 2352 พม่าได้ยก กองทัพมาตีหัวเมือง ฝ่ายใต้ ของไทย ตีได้เมืองตะกั่วป่า ตะกั่วทุ่ง และถลาง ตามลำดับ รวมถึงกวาดต้อนผู้คนไปไว้ ในค่ายทหารแล้วเผา เมืองถลาง จนวอดวาย ภายหลังทัพ แม่ทัพไทย จึงเห็นว่าเมืองถลางได้รับความเสียหายมาก จึงได้รวบรวมพลเมืองที่อพยพ หนีภัย สงคราม ย้ายข้าม ฟาก จากถลางมาตั้งภูมิลำเนาอยู่ที่กราภูงา ที่ภาษามลายูแปลว่า ปากน้ำภูงา หรือลุ่มแม่น้ำพังงา
ในเวลาต่อมา และจัดการปกครองเป็นเมืองขึ้นกับนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นจุด เริ่มต้นของ เมืองพังงา จนถึงสมัยรัชกาลที่ 3 พระองค์ ทรงมีพระราชดำริ ที่จะทรงบูรณะ หัวเมืองชายฝั่งทะเล ภาคใต้ ที่ถูกพม่าทำลาย จึงทรง แต่งตั้งให้พระยาบริรักษ์ภูธร (แสง ณ นคร) เป็นเจ้าเมืองพังงาคนแรก และยุบเมืองตะกั่วทุ่ง มาขึ้นกับเมืองพังงา ใน พ.ศ. 2383 เมืองพังงาได้เลื่อนฐานะ เป็นจังหวัด ในสมัยรัชกาลที่ 6 เช่นเดียวกับตะกั่วป่า และเมื่อเกิด เศรษฐกิจตกต่ำ ในสมัยรัชกาลที่ 7 จึงได้ยุบตะกั่วป่า มารวมกับ จังหวัดพังงา ตั้งแต่ พ.ศ. 2474 เป็นต้นมา
|
|
 |
|
จังหวัดพังงานั้น เดิมน่าจะเรียกกันว่า "กราภูงา" ตามชื่อเขางาหรือเขาพังงา ซึ่งตั้งอยู่ใน ตัวจังหวัด พังงาในปัจจุบัน ในสมัยก่อน เมืองภูงาขึ้นอยู่กับ นครศรีธรรมราช ในสมัยรัชกาลที่ 2 ชื่อของ "เมืองภูงา" ได้ปรากฏ อยู่ในทำเนียบ ข้าราชการเมือง นครศรีธรรมราช ซึ่งน่าจะเป็น เมือง ขึ้น ของพระสุรัสวดีฝ่ายซ้าย เมืองภูงานี้อาจ จะ ตั้งชื่อให้คล้องจองกับเมืองภูเก็ต และเหตุที่เมือง ภูงา กลายเป็นเมืองพังงานั้นสันนิษฐาน กันว่า น่าจะ เนื่อง มาจาก เมืองภูงา เป็นเมืองที่มีแร่ อุดมสมบูรณ์ มีชาวต่างชาติมา ติดต่อซื้อขายแร่ดีบุก กันมาก และชาว ต่างชาติเหล่านี้ คงจะออก เสียง เมืองภูงา เป็นเมือง "พังงา" ไป เพราะแต่เดิมชาวต่างชาติเขียนชื่อ เมืองภูงาว่า PHUNGA หรือ PUNGA ซึ่งอาจอ่านว่าภูงาหรือพังกาก็ ได้.. |
|
ปัจจุบัน
|
|
อาณาเขต
|
|
จังหวัดพังงา ตั้งอยู่ระหว่างเส้นละติจูดที่ 8 องศา 27 ลิปดา 52.5 ฟิลิปดาเหนือ และเส้นลองจิจูดที่ 98 องศา 32 ลิปดาตะวันออก จังหวัดพังงา ตั้งอยู่บนชายฝั่งทะเล ด้านตะวันตกของประเทศไทย (ฝั่งอันดามัน) โดยมีชายฝั่งทะเลยาวประมาณ 239.25 กิโลเมตร ตลอดแนวด้านตะวันตก ของจังหวัด ตั้งแต่ตอนบนมาถึงตอนล่างในอ่าวพังงา ทิศเหนือ ติดต่อกับระนอง
ทิศใต้ ติดต่อภูเก็ต และทะเลอันดามัน
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ กระบี่และสุราษฎร์ธานี
ทิศตะวันตก จดมหาสมุทรอินเดีย พังงา ดินแดนแห่งเมืองดีบุก มีภูมิประเทศสวยงาม เป็นเมืองที่มีภูเขา เป็นกำแพงเมือง พื้นที่ส่วนใหญ่ ่เป็น ภูเขาสลัลซับซ้อน มีที่ราบน้อยมาก มีเนื้อที่ทั้งหมด ๔,๑๗๐.๙ ตารางกิโลเมตร เป็นลำดับที่ ๙ ของภาคใต้ มีเนื้อที่เป็นป่าเลน และป่าดงดิบ ประมาณ ๕๗ % ของเนื้อที่ทั้งหมด อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ๗๘๘ กิโลเมตร |
|
ภูมิประเทศ
|
|
|
ภูมิประเทศ จังหวัดพังงา มีรูปร่างทางภูมิศาสตร์เป็นรูปยาวรี ดูในแผนที่ ในตำแหน่งทิศเหนือ-ใต้ มีความยาวประมาณ 112.5 กิโลเมตร และมีส่วนกว้างในแนวทิศตะวันออก-ตะวันตก ในบริเวณตอนบนของจังหวัด ประมาณ 25 กิโลเมตร ส่วนบริเวณตอนล่างของจังหวัดกว้างประมาณ 50 กิโลเมตร ภูมิประเทศของจังหวัดพังงา โดยทั่วไปประกอบด้วยภูเขาสลับซับซ้อน ที่สูง พื้นที่ราบ และบริเวณที่เป็นเกาะ ซึ่งสามารถจำแนกลักษณะภูมิประเทศในจังหวัด ได้เป็น 3 ประเภท ดังนี้
1. บริเวณภูเขาและที่สูง ครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัด โดยทอดตัวตลอดแนวจากเหนือมาใต้ เทือกเขาที่สำคัญ คือ เทือกเขาภูเก็ต ซึ่งเป็นเทือกเขาที่ต่อเนื่องมาจากเทือกเขาตะนาวศรี ผ่านจังหวัดต่าง ๆ ทางฝั่งตะวันตกของภาคใต้ ความยาวโดยเฉลี่ย 517 กิโลเมตร
2. บริเวณที่ราบ พื้นที่ราบของจังหวัดพังงามีน้อย ส่วนใหญ่เป็นที่ราบชายฝั่งทะเลที่เกิดจากการยุบตัวของแผ่นดินชายฝั่งทะเล มีลักษณะแคบยาว และเว้าแหว่งที่เรียกว่า ชะวากทะเล ชายหาด ส่วนใหญ่จึงเป็นหาดชายเลน โดยเป็นป่าชายเลนที่อุดมสมบูรณ์ มีความสำคัญต่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง
3. บริเวณที่เป็นเกาะ จังหวัดพังงามีเกาะแก่งมากมาย ประมาณ 105 เกาะ (ซึ่งรวมถึงแนวปะการังทั้งบริเวณชายฝั่ง และตามหมู่เกาะต่าง ๆ หลายแนว) ส่วนใหญ่จะอยู่ตอนเหนือของจังหวัดในเขตอำเภอตะกั่วป่า และคุระบุรี สำหรับในอ่าวพังงามีเกาะสำคัญซึ่งเป็นที่ตั้งของอำเภอ คือ อำเภอเกาะยาว เกาะต่าง ๆ ของจังหวัดพังงา ส่วนใหญ่มีธรรมชาติที่สวยงามแต่ไม่มีประชาชนอยู่อาศัย คือ เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญของจังหวัด
|
|
|
พังงา
แบ่งการปกครองออกเป็น
๘ อำเภอ คือ
อำเภอเมือง
อำเภอกะปง
อำเภอคุระบุรี
อำเภอตะกั่วป่า
อำเภอตะกั่วทุ่ง
อำเภอท้ายเหมือง
อำเภอทับปุด
อำเภอเกาะยาว
|
|
ภูมิอากาศ
|
|
สภาพภูมิอากาศโดยทั่วไปค่อนข้างสบาย สภาพอากาศแบบมรสุมในเขตร้อน ได้รับอิทธิพลจากลมมรสุม ตะวันออกเฉียงใต้ ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ และลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ทำให้มีเพียง 2 ฤดู คือ ฤดูร้อน อยู่ในช่วงระหว่างเดือนมกราคม - เมษายน โดยได้รับอิทธิพลจาก ลมมรสุม ตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งพัดผ่านอ่าวไทยเข้าสู่ฝั่งตะวันตก ทำให้มีฝนตกน้อยมาก ฤดูฝน อยู่ในระหว่างเดือนพฤษภาคม - ธันวาคม โดยได้รับอิทธิพลจากลมมรสุม ตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งพัดผ่านมหาสมุทรอินเดีย เข้าสู่ภาคใต้ เนื่องจากเป็นลมพัด ผ่านทะเล ซึ่งเป็นมวลอากาศที่มีความชื้นสูง เมื่อปะทะแนวภูเขาทางฝั่งตะวันตก ทำให้เกิดฝนตกชุกตลอดปี โดยมี อุณหภูมิ ทั้งปี อยู่ระหว่าง 17 ถึง 38 องศาเซลเซียส
|
|
ทรัพยากรธรรมชาติ
|
|
จังหวัดพังงา เป็นจังหวัดที่มีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์หลากหลายประเภท อาทิ แร่ธาตุ ป่าไม้ ตลอดจนความสวยงามของทรัพยากรทางธรรมชาติ ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ
|
|
แหล่งน้ำสำคัญ
|
|
แม่น้ำลำคลองของจังหวัดพังงา มีต้นกำเนิดจากภูเขาสูงทางทิศตะวันออกแล้วไหลลงมหาสมุทรอินเดีย โดยทั่วไปเป็นแม่น้ำสายสั้น และไหลเร็ว เนื่องจากพื้นที่มีระดับความลาดชันสูง แม่น้ำที่สำคัญมี 2 สาย คือ
1. แม่น้ำพังงา เกิดจากภูเขากะทะคว่ำในเขตอำเภอกะปงไหลมาบรรจบกับคลองหรา และไหลออกสู่ทะเลที่อ่าวพังงา มีความยาวประมาณ 30 กิโลเมตร
2. แม่น้ำตะกั่วป่า เกิดจากทิวเขาในเขตอำเภอกะปง ไหลผ่านตำบลตำตัวตำบลบางไทร ตำบลโคกเคียน และตำบลบางนายสี ในเขตอำเภอตะกั่วป่า ก่อนไหลลงสู่ทะเลอันดามันมีความยาวประมาณ 20 เมตร นอกจากนี้ ยังมีลำน้ำสายสั้น ๆ อีกหลายสาย เช่น คลองหรา คลองเหล คลองรมณีย์ คลองถ้ำ คลองบางทอง คลองไตรมาศ และคลองบ่อแสน เป็นต้น ภูเขาและเทือกเขาที่สำคัญ
ภูเขาส่วนใหญ่ในจังหวัด มีลักษณะเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน ทอดตัวตามแนวเหนือ-ใต้ ส่วนใหญ่ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันออกของจังหวัด เทือกเขาสำคัญคือ เทือกเขาภูเก็ต ซึ่งเป็นเทือกเขาที่ต่อเนื่องมาจากเทือกเขาตะนาวศรี มีความสูงโดยเฉลี่ย 200-1,050 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง มีความยาวโดยเฉลี่ยประมาณ 517 กิโลเมตร
|
|
ที่ดิน
|
|
ลักษณะดินของจังหวัดพังงา สามารถแบ่งเป็นกลุ่มดินได้ 4 กลุ่ม คือ
1. กลุ่มดินเค็มบริเวณที่ราบลุ่มชายฝั่งทะเล เป็นดินที่มีสภาพความเป็นกรดปานกลาง มีลักษณะเป็นดินทราย และดินร่วนปนทราย หรือดินเหนียวปนทราย ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 0.443 ล้านไร่ หรือคิดเป็นร้อยละ 17 ของพื้นที่ทั้งหมด
2. กลุ่มดินบริเวณพื้นที่ราบและบริเวณพื้นที่ใกล้เนินเขา มีลักษณะเป็นดินร่วนปนเหนียวและดินร่วนปนทราย ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 0.104 ล้านไร่ หรือคิดเป็นร้อยละ 4 ชองพื้นที่ทั้งหมด
3. กลุ่มดินบริเวณเชิงเขาที่ดอน มีลักษณะเป็นดินร่วนปนทรายและเศษหินครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 0.860 ล้านไร่ หรือคิดเป็นร้อยละ 33 ของพื้นที่ทั้งหมด
4. กลุ่มดินภูเขา เป็นพื้นที่ที่มีความลาดชันสูง มีลักษณะเป็นหินปูนและเศษหินปูน ไม่เหมาะต่อการเกษตรกรรม ส่วนใหญ่อยู่ในบริเวณพื้นที่เขตอนุรักษ์ ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 1.2 ล้านไร่ หรือคิดเป็นร้อยละ 46 ของพื้นที่ทั้งหมด
|
|
ป่าไม้
|
|
ทรัพยากรป่าไม้ของจังหวัดพังงา มีความอุดมสมบูรณ์มากจังหวัดหนึ่ง ในปี 2543 มีพื้นที่ป่าไม้รวม 1.780 ล้านไร่ คิดเป็นร้อยละ 68.30 ของพื้นที่ทั้งจังหวัดในจำนวนนี้ประกอบด้วยพื้นที่ป่าบก1.505 ล้านไร่ และพื้นที่ป่าชายเลน 0.275 ล้านไร่ ปัจจุบันสภาพป่าไม้ดังกล่าวถูกบุกรุก ทำลายอย่างรวดเร็ว เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากร และความต้องการขยายพื้นที่การเกษตรและที่อยู่อาศัย ทำให้การบุกรุกพื้นที่ป่าไม้เข้า ไปในเขตป่าอนุรักษ์ อย่างไรก็ตามในปัจจุบันนับว่าจังหวัดพังงา เป็นจังหวัดที่มี
ป่าชายเลน อุดมสมบูรณ์มากจังหวัดหนึ่งในประเทศไทย
|
|
แร่ธาตุ
|
|
จังหวัดพังงา มีทรัพยากรแร่ค่อนข้างสมบูรณ์ แหล่งแร่ที่พบปรากฏในหลายพื้นที่ ทั้งบริเวณภูเขา ที่ราบและในทะเล แร่ที่มีการสำรวจพบมีหลายชนิด ได้แก่ แร่ดีบุก (Tin) แร่โมนาไซด์ (Monazite) แร่โคลัมไบต์ (Columbite) แร่เซอร์คอน (Zircon) และธาตุยูเรเนียม (Uranium) แต่แร่ที่ทำรายได้กับ จังหวัดมากในอดีต คือ แร่ดีบุก อย่างไรก็ตามในปัจจุบันกิจการเหมืองแร่ดีบุกได้ลดลงจากเดิมเป็นอันมาก เนื่องจากวิกฤตการณ์ราคาแร่ดีบุก ในตลาดโลก ตกต่ำ นับตั้งแต่ปี 2528 เป็นต้นมาจนยากที่จะฟื้นตัวขึ้นมาได้อีก
|
|
 
|
|
แผนที่การเดินทาง
ในจังหวัดพังงา
การเดินทางจากจังหวัดพังงาไปยังจังหวัดใกล้เคียง
กระบี่ 96 กิโลเมตร
ภูเก็ต 87 กิโลเมตร
สุราษฏร์ธานี 196 กิโลเมตร
ระนอง 226 กิโลเมตร
รถยนต์
สามารถใช้ได้สองเส้นทางได้แก่
เส้นทางแรก จากกรุงเทพฯ ไปตามทางหลวงหมายเลข 4 ผ่านจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร ระนอง จากนั้นจึงเข้าสู่ตัวเมืองจังหวัดพังงา รวมระยะทาง 788 กิโลเมตร ใช้เวลาในการเดินทาง 12 ชั่วโมง
เส้นทางที่สอง จากกรุงเทพฯ ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 4 ไปจนถึงจังหวัดชุมพร และจากจังหวัดชุมพรให้ตรงไปใช้ทางหลวงหมายเลข 41 ผ่านอำเภอท่าฉาง จังหวัดสุราษฎร์ธานี แล้วแยกขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 401 จนถึงอำเภอบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี จากนั้นใช้ทางหลวงหมายเลข 415 ผ่านอำเภอทับปุดเข้าสู่ตัวเมืองพังงา
รถโดยสารประจำทาง
บริษัท ขนส่ง จำกัด มีรถโดยสารประจำทางทั้งแบบปรับอากาศและธรรมดา กรุงเทพฯ-พังงา บริการทุกวัน ออกจากสถานีขนส่งสายใต้ ถนนบรมราชชนนี ใช้เวลาในการเดินทางประมาณ 10 ชั่วโมง สอบถามรายละเอียดได้ที่
โทร. 0 2435 1199 (รถปรับอากาศ)
โทร. 0 2434 5557-8 (รถธรรมดา)
สถานีพังงา ถนนเพชรเกษม (หลังธนาคารหลวงไทย)
โทร. 0 7641 2300, 0 7641 2014
นอกจากนั้นจากจังหวัดพังงา มีรถโดยสารไปยังจังหวัดต่าง ๆ คือ ภูเก็ต กระบี่ ตรัง พัทลุง หาดใหญ่ สงขลา ปัตตานี นราธิวาส สุไหง-โกลก อ.บ้านตาขุน อ.พุนพิน จ.สุราษฏร์ธานี และจากอำเภอเมืองมีรถ ประจำทาง จากตลาดไปท่าเรือท่าด่านศุลกากร ที่สามารถเช่าเรือไปอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงาได้ด้วย
จังหวัดพังงา ไม่มี สนามบิน และ
รถไฟ
แต่ท่านสามารถใช้บริการสนามบิน จังหวัดภูเก็ต สายการบิน
บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) ไม่มีเที่ยวบินบินตรงไปจังหวัดพังงา แต่สามารถใช้เส้น ทางบิน กรุงเทพฯ-ภูเก็ต จากนั้นต่อรถโดยสารประจำทางไปจังหวัดพังงาประมาณ 58 กิโลเมตร สอบถามรายละเอียด โทร. 1566, 0 2280 0060, 0 2628 2000 สาขาภูเก็ต โทร. 0 7621 1195
รถไฟ
การรถไฟแห่งประเทศไทย มีขบวนรถไฟออกจากกรุงเทพฯ ไปลงที่สถานีพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี แล้วต่อรถโดยสารประจำทางไปจังหวัดพังงาอีกประมาณ 2 ชั่วโมง สอบถามรายละเอียดได้ที่ สถานีรถไฟ หัวลำโพง โทร. 1690, 0 2223 7010, 0 2223 7020
|
